درسنامه آموزشی علوم تجربی کلاس ششم

درباره‌ی اینکه «چگونه می‌توانید خودرویی (وسیله‌ای) بسازید که بدون استفاده از انرژی الکتریکی و گرمایی، مسافتی طولانی را بپیماید، روی خطّ راست حرکت کند و همچنین به اندازه‌ی کافی محکم باشد» کاوش کنید.

برای انجام این کار،

الف) مشخّص کنید یک خودرو از چه بخش‌هایی تشکیل شده است؟ چرخ‌ها، موتور، فرمان، داشبورد، شیشه، چراغ، در، لاستیک
ب) چه چیزهایی بر حرکت خودرو اثر می‌گذارد؟ موتور، لاستیک، انرژی الکتریکی و گرمایی، تقویت موتور خودرو، طراحی درست بدنه خودرو
پ) چگونه یک خودرو بدون استفاده از انرژی الکتریکی و گرمایی می‌تواند حرکت کند؟ با استفاده از انرژی بادی و خورشیدی می‌توان خودرویی ساخت که بدون استفاده از انرژی الکتریکی و گرمایی حرکت کند.

اکنون با توجّه به این موارد،

1- هر یک از افراد گروه طرح و نظر خود را درباره‌ی خودرویی که می‌خواهد بسازد، روی کاغذ (دفتر علوم) بنویسد یا تصویر آن را نقّاشی کند.
پاسخ پیشنهادی: من می‌خواهم خودرویی را بسازیم که قبل از هر چیز از وسایل دور ریختنی و ساده تشکیل شده باشد تا هزینه‌ای برای تولید آن صرف نشود و صرفه جویی شود. پس از آن خودروی من نباید از هیچ انرژی الکتریکی و یا سوخت فسیلی برای حرکت استفاده کند و با استفاده از نیروی کش یا فنر و یا نور خورشید و باد به حرکت در آید.

2- با همفکری یکدیگر، طرح‌های پیشنهادی اعضای گروه را بررسی و از میان آنها طرحی را که مناسب‌تر است، انتخاب کنید. توجّه داشته باشید این طرح می‌تواند ترکیبی از طرح همه‌ی افراد گروه باشد.
با مشورت با اعضای گروه قرار شد که از بطری یا قوطی‌های نوشابه که دور ریختی هستند جهت ساخت بدنه و درب بطری‌ها برای ساخت چرخ‌های خودرو استفاده کنیم. همچنین برای به حرکت در آوردن ماشین از بادکنک استفاده خواهیم کرد.

3- خودروی خود را با استفاده از ابزار و موادّی که در اختیار دارید، بسازید و برای آن یک نام انتخاب کنید.

4- خودرویی را که ساخته‌اید روی یک سطح شیب‌دار قرار دهید و رهایش کنید. مشاهدات خود را در جدول زیر بنویسید.

	نمونه‌ٔ (1)	نمونه‌ٔ (2)
حرکت رو‌ی خط مستقیم	بله	بله
مسافتی که می‌پیماید	130 سانتی‌متر	150 سانتی‌متر
استحکام	بسیار زیاد	زیاد

5- بهبود ویژگی‌های خودرو: ویژگی‌های خودروی خود را در گروه بررسی کنید و تصمیم بگیرید برای اینکه خودروی شما مسافت طولانی‌تری را روی خطّ مستقیم بپیماید و همچنان استحکام خود را حفظ کند، چه تغییراتی در آن می‌دهید؟‌
برای استحکام بیشتر باید از بطری‌های محکم‌تر و همچنین درب بطری‌های با کیفیت‌تر استفاده کنیم. چون در حین حرکت ماشین از مسیر منحرف می‌شود باید محل قرار گیری بادکنک و قرینه بودن تمام بخش‌های بدنه را در نظر داشته باشیم. باید بدنه طوری تغییر کند که کمترین اصطکاک را با نیروی هوا داشته باشد. محفظه جاگیری لاستیک باید به اندازه کامل روان باشد تا بتواند به خوبی حرکت کند.

6- با توجّه به تغییرات پیشنهادی خود، خودروی نمونه‌ی 2 را بسازید و با انجام آزمایش، عملکرد آن را مشاهده و یادداشت کنید. آیا عملکرد آن بهبود یافته است؟

با توجّه به دانش، تجربیات و نتایجی که به دست آورده‌اید و با به کارگیری وسایل مناسب و جدید، درباره‌ی اینکه «چگونه می‌توانید خودرویی بسازید که با استفاده از انرژی الکتریکی حرکت کند و تا آنجا که ممکن است، مسافت طولانی‌تری را روی خطّ مستقیم حرکت کند» کاوش کنید.